Son Dakika Sağlık Haberleri Sitesi, Sağlık Haberleri, Sağlık Haberleri Sitesi
Anasayfa / Sağlık / Malarya nedir? Malarya salgını nedir? Malarya salgını nerede çıktı? Malarya salgını nasıl bulaşır? Sıtma nedir? Malaria salgını hangi ülkede çıktı?

Malarya nedir? Malarya salgını nedir? Malarya salgını nerede çıktı? Malarya salgını nasıl bulaşır? Sıtma nedir? Malaria salgını hangi ülkede çıktı?

Koronavirüs salgını tüm dünyada etkisini gösterirken Zimbabve’de, sıtma olarak da bilinen ve sivrisineklerin ısırığıyla bulaşan ‘malarya’ salgını nedeniyle ölenlerin sayısı 152’ye çıktı. Ülkede artış gösteren malarya salgınında vaka sayısı ise 170 bini aştı. Yaşanan gelişme sonrası Malarya nedir? Malarya salgını nedir? Malarya salgını nerede çıktı? Malarya salgını nasıl bulaşır? Sıtma nedir? Malaria salgını hangi ülkede çıktı gibi soruların yanıtları merak edildi. MALARYA SALGINI HANGİ ÜLKEDE Güney Afrika ülkesi Zimbabve’de malarya salgını patlak verdi. Salgında son dört ayda hayatını kaybedenlerin sayısının 152’ye yükseldiği bildirildi. Zimbabve Sağlık Bakanlığından yapılan açıklamada, dünya yeni tip koronavirüs ile mücadele ederken ülkenin de malarya salgınıyla karşı karşıya olduğu belirtildi.Ülkede ocak ayından bu yana 170 bin 303 malarya vakası görüldüğü ifade edilen açıklamada, salgın nedeniyle 152 kişinin hayatını kaybettiği kaydedildi.Hükümetin salgına karşı önlemler aldığı belirtilerek, malarya belirtilerine rastlayanların hastanelere başvurması gerektiği ifade edildi. Ülkede, sivrisineklerin daha çok ortaya çıktığı ekim-nisan arasındaki yağışlı dönemde, sıklıkla malarya vakalarına rastlanıyor. MALARYA SALGINI NASIL BULAŞIR? Sıtma olarak da bilinen malarya enefekte olmuş Anophel sivrisine ısırığıyla bulaşır. Enfekte olan sivrisinekler Plasmodium paraziti taşırlar. Bu sivrisinek ısırdığında ise parazit kan dolaşımına salınır. Parazitler vücuda girdikten sonra karaciğere ulaşır Birkaç gün sonra olgun parazitler kan dolaşımına girer ve kırmızı kan hücrelerini enfekte etmeye başlar.48 ile 72 saat arasında kan hücrelerinin içindeki parazitler çoğalır ve enfekte olmuş hücrelerin patlamasına sebep olur. Parazitler kırmızı kan hücrelerini enfekte etmeye devam eder ve bir seferde iki ila üç gün süren döngülerde ortaya çıkan semptomlarla sonuçlanır. MALARYA SALGINI NEDİR? Sıtma (Malaria)Plasmodium parazitinin beş farklı türünün (P.falciparum, P.vivax, P.ovale, P.malariae, P.knowlesi) neden olduğu bir hastalıktır. P. falciparum ve P. vivaxen büyük tehdidi oluşturmaktadır. Fakat tümtürlerciddi hastalığa ve ölüme neden olabilir.BulaşmaHastalık insanlara, parazitle enfekte olmuş dişi anofel sivrisineğinin ısırığıyla bulaşmaktadır. Anofel cinsi sivrisinekler daha çok güneşin batışından doğuşuna kadar olan zaman diliminde ısırırlar. Bazen bulaşma kan transfüzyonu, organ nakli, iğne (şırınga) paylaşımı veya anneden fetüse şeklinde gerçekleşmektedir.BelirtilerSıtma; kuluçka süresi ortalama 7 gün olan akut ateşli bir hastalıktır. Semptomlar sıtma-endemik bölgeye gidildikten en erken 7 gün sonra (genellikle 7-30 gün içinde) görülmekle beraber, sıtma-endemik bölgeden ayrıldıktan birkaç ay (nadiren 1 yıla kadar ) sonrasında da görülebilir. Bu yüzden, muhtemel bir sinek ısırığını takip eden ilk 1 hafta içindeki ateşli hastalık büyük olasılıkla sıtma değildir.Sıtma hastalığı;• Ateş,• Titreme,• Terleme• Baş ağrısı,• Bulantı,• Kusma,• Kas ağrısı,• Halsizlik, gibi grip benzeri belirtilerle karakterizedir.Bu belirtiler aralıklarla oluşabilir. Tedavi edilmediğinde nöbetler, bilinç bulanıklığı, böbrek yetmezliği, akut solunum sıkıntısı sendromu, hepatosplenomegali, koma ve ölüm görülebilir.Sıtma, özellikle de P. falciparum sıtması, klinik durumda hızlı ve beklenmedik şekilde kötüleşme görülebilen ve acil müdahale gerektiren tıbbi bir durumdur. P.falciparum sıtmasına yakalanan hastaların yaklaşık %1’inin bu hastalıktan öldüğü tahmin edilmektedir.Hamile kadınlar ve küçük çocuklar falciparum sıtmasına karşı daha hassastırlar. Hamilelerde sıtma; ciddi hastalık, anne ölümü, düşük, düşük doğum ağırlıklı bebek ve yeni doğan ölümü riskini arttırmaktadır.Tanı ve TedaviSıtma belirtileri görülen yolcular mümkün olan en kısa zamanda bir tıbbi değerlendirmeden geçmelidir. Sıtma-endemik bir ülkeden kısa bir süre önce dönen ve ateşi olan hastalarda sıtma mutlaka göz önünde bulundurulmalıdır.Sıtmanın kesin tanısı mikrobiyolojik inceleme ile konur. Mikrobiyolojik tanıda tüm dünyada en yaygın kullanılan yöntem, hastanın parmak ucundan alınan kanın lama yayılıp boyanmasıyla hazırlanan preparatların ışık mikroskobu altında incelenmesidir. Kalın damla ve ince yayma olarak tanımlanan bu incelemede plasmodiumlar görülerek tanı konulur. Kalın damla ile parazit varlığı araştırılırken, ince yayma ile enfeksiyona neden olan tür belirlenir. Eğer ilk kan örneğinde parazit saptanmadıysa ve klinik şüphe veya semptomlar devam ediyorsa, 12-24 saat aralıklarla 2-3 kez yeni kan örneği alınarak inceleme tekrar edilmelidir. Ayrıca sıtma parazitlerinden elde edilen antijenleri tespit etmek için değişik hızlı kan testleri bulunmaktadır ve 2-15 dakika gibi kısa sürede sonucu gösterir.Erken tanı ve uygun tedavi hayat kurtarabilir. Özellikle falciparum sıtması, eğer tedavi 24 saatten fazla gecikirse ölüme yol açabilir.Sıtma teşhisi konulmuş hastaların tedavisinde hastalığın durumuna göre çeşitli sıtma ilaçları uygulanmaktadır.Sıtma aşı çalışmaları uzun zamandan beri devam etmekte olup, şu ana kadar sadece belli bölgelerde 2 yaş altı çocuklarda %40 etkili olan bir aşı geliştirilmiştir.Yolcular için RiskSıtma, Afrika, Orta ve Güney Amerika, Karayiplerin bir kesimi, Asya (Güney Asya, Güneydoğu Asya ve Ortadoğu dahil), Doğu Avrupa, Güney ve Batı Pasifik bölgesinde, geniş alanlarda görülmektedir. 2017 yılında sıtma vakalarının % 92’si ve sıtma ölümlerinin % 93’ü Afrika bölgesinde meydana gelmiştir.Her yıl dünya çapında 200-300 milyon sıtma vakası görülmekte ve 400 binden fazla kişi sıtma nedeniyle ölmektedir. Bu ölümlerin % 61’i 5 yaş altı çocuklarda görülmektedir.Her yıl birçok uluslararası yolcu hastalığın görüldüğü ülkelerde sıtmaya yakalanmakta veeve döndükten sonra hasta olmaktadır.Sıtmanın yaygın olduğu bölgelerde bulaşma mevsimi boyunca özellikle geceleri sinek ısırmalarına maruz kalan yolcular sıtma riski altındadırlar. Yolcularda çoğunlukla sıtmadan koruyucu ilaç rejimlerine uymamak veya uygun olmayan sıtma koruyucu ilaç kullanmak, sinek kovucu repellent, uzun ömürlü insektisit emprenye edilmiş ağları kullanmamaktan dolayı hastalık meydana gelmektedir.Küçük çocuklar, hamileler ve yaşlı yolcular daha fazla risk altındadırlar. Sıtma yaygınlığı farklı bölgelerinde değişiklik gösteren ülkelere giden yolcular, gidecekleri yerlere özgü sıtma riski konusunda bilgi almalıdırlar. Kırsal alanlarda, geceleri dışarıda uyuyan yolcular içinde risk çok yüksektir.KorunmaSıtmadan korunma; sivrisinek ısırıklarına karşı alınacak önlemler ile sıtmadan koruyucu ilaçların birlikte kullanılmasından ibarettir. Sıtmaya karşı önerilen ilaçlar %100 koruyucu olmadığından sivrisinekten korunma önlemleriyle birlikte kullanılmalıdır (böcek kovucular, uzun kollu giyecekler, uzun pantolonlar, sivri sineklerden arındırılmış bir mekanda uyumak ya da ilaçlı cibinlikler kullanmak gibi). Sıtma koruyucu ilaç uygulaması, sıtma görülen bölgeye seyahat etmeden önce başlanmalı, seyahat esnasında ve seyahat sonrasında devam edilecek şekilde olmalıdır. İlaca seyahatten önce başlanmasının amacı, seyahat eden kişilerin sıtma parazitlerine maruz kalmasından önce sıtmadan koruyucu ajanların kana karışmasını sağlamaktır.Her bir birey için özel bir risk değerlendirilmesinin yapılması gerekmektedir ki, bu değerlendirmede seyahat eden kişinin sadece gideceği yer değil aynı zamanda ayrıntılı olarak güzergah, belirli şehirler, konaklama türü, mevsim ve seyahat türü de göz önünde bulundurulmalıdır. Ayrıca hamilelik ve gidilecek yerde sıtmadan koruyucu ilaca karşı direnç bulunması gibi koşullar da risk değerlendirmesini etkileyebilir.Daha önce sıtma hastalığı geçirilmiş olsa bile tam bağışıklık oluşmadığından hastalığa tekrar yakalanabilme söz konusu olduğu için seyahat eden kişilerce her zaman koruyucu önlemler hassasiyetle uygulanmalıdır.Anofel sivrisineği gece beslenir. Bu nedenle sıtma hastalığının yayılımı daha çok alacakaranlık ile şafak arasında gerçekleşmektedir. İyi bir şekilde korunmuş yerlerde kalarak, sivrisineklere karşı cibinlik kullanarak (ilaçlı cibinlikler önerilir), akşam ve gece boyunca kalınacak alanlarda pyrethroid içeren böcek spreyleri uygulayarak ve vücudu örten kıyafetler giyerek sivrisineklerle temas en aza indirgenebilir. Sivrisinek kovucular vücudun sivrisineklere maruz kalabilecek açık bölümlerine uygulanmalıdır. Güneş koruyucu kullanılacaksa cilde önce güneş koruyucu, sonra sivrisinek kovucular uygulanmalıdır. Permethrin içeren böcek kovucuların doğrudan cilde temasından kaçınılarak cibinliklere ve kıyafetlere uygulanmasıyla sivrisineklere karşı ilave bir korunma sağlanabilir.Seyahat Dönüşü ÖnerilerSıtma her zaman ciddi ve ölümcül olabilen bir hastalıktır. Sıtma riski olan bölgede seyahat ederken veya son 1 yıl içerisinde böyle bir bölgeye seyahat geçmişi olan kişiler, ateş veya grip benzeri belirtiler gösterdiğinde hemen tıbbi yardım almalı ve seyahat geçmişi hakkında doktoruna mutlaka bilgi vermelidir.Sıtma hastasının sivrisinek ısırıklarından korunması sağlanarak hastalığın daha fazla yayılması önlenmelidir.DETAYI BİLGİ İÇİN TIKLAYINIZ

Bir önceki yazımız olan Batman'da 1 köy karantinaya alındı başlıklı makalemizde Batman, Kozluk ve Ortaca hakkında bilgiler verilmektedir.

Hakkında admin

İlginizi Çekebilir

KKTC’de 75 gün sonra 1 kişide daha koronavirüs tespit edildi

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde (KKTC) koronavirüs salgınının sona ermesinin ardından 75 gün sonra yeni vaka …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir